Depresja to poważne zaburzenie psychiczne, które może dotknąć każdego – niezależnie od wieku, płci czy statusu społecznego. Mimo rosnącej świadomości na temat zdrowia psychicznego, depresja wciąż bywa bagatelizowana, a osoby na nią cierpiące często spotykają się z niezrozumieniem otoczenia.

Warto wiedzieć, jakie objawy powinny zwrócić naszą uwagę i kiedy należy szukać profesjonalnej pomocy. W tym artykule omówimy, czym jest depresja, jakie są jej kryteria diagnostyczne według DSM-5 oraz jakie sygnały ostrzegawcze mogą sugerować, że my lub ktoś bliski zmaga się z tą chorobą.

Czym jest depresja?

Depresja to nie tylko chwilowy smutek czy gorszy dzień. To poważne zaburzenie nastroju, które wpływa na sposób myślenia, odczuwania i funkcjonowania w codziennym życiu. Osoby cierpiące na depresję mogą odczuwać głęboki smutek, utratę zainteresowań, trudności w podejmowaniu decyzji, a także szereg objawów fizycznych, takich jak chroniczne zmęczenie czy zaburzenia snu.

Kryteria diagnostyczne depresji według DSM-5

DSM-5 określa kryteria diagnostyczne epizodu depresyjnego. Aby można było postawić diagnozę, u pacjenta przez co najmniej dwa tygodnie muszą występować co najmniej pięć z poniższych objawów, w tym przynajmniej jeden z dwóch pierwszych:

  1. Obniżony nastrój przez większą część dnia, niemal codziennie (odczuwany subiektywnie lub zauważany przez otoczenie)
  2. Znaczna utrata zainteresowań i przyjemności w niemal wszystkich aktywnościach
  3. Znacząca zmiana masy ciała lub apetytu (utrata lub przyrost w krótkim czasie)
  4. Problemy ze snem – bezsenność lub nadmierna senność niemal codziennie
  5. Spowolnienie psychoruchowe lub pobudzenie zauważalne przez innych
  6. Zmęczenie lub brak energii
  7. Poczucie bezwartościowości lub nadmierne, nieuzasadnione poczucie winy
  8. Trudności w koncentracji i podejmowaniu decyzji
  9. Myśli o śmierci, myśli samobójcze lub próby samobójcze

Jeśli zauważysz u siebie lub bliskiej osoby kilka z tych objawów, warto zwrócić się po pomoc do specjalisty – lekarza psychiatry.

Jakie sygnały ostrzegawcze powinny zwrócić uwagę?

Depresja często rozwija się stopniowo, a jej pierwsze objawy mogą być subtelne. Niektóre zachowania, które mogą sugerować depresję, to:

  • Wycofanie się z życia społecznego – unikanie spotkań, ograniczenie kontaktów z rodziną i przyjaciółmi
  • Pogorszenie wydajności w pracy lub nauce – trudności w skupieniu się, obniżona motywacja.
  • Zaniedbywanie codziennych obowiązków i higieny osobistej
  • Częste zmiany nastroju, drażliwość, poczucie bezradności
  • Zwiększone spożycie alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych jako forma radzenia sobie z trudnymi emocjami
  • Skargi na bóle ciała, bóle głowy, problemy żołądkowe bez widocznej przyczyny medycznej

Co robić, gdy podejrzewamy depresję?

  1. Rozmawiaj – jeśli zauważysz objawy depresji u bliskiej osoby, okaż wsparcie i zachęć do rozmowy. Nie oceniaj, nie bagatelizuj problemu
  2. Nie zostawiaj osoby samej – szczególnie jeśli pojawiły się myśli samobójcze
  3. Zachęcaj do poszukiwania pomocy – psychoterapia i farmakoterapia są skutecznymi metodami leczenia
  4. Dbaj o siebie – pomaganie osobie w depresji może być obciążające. Szukaj wsparcia również dla siebie

Przydatne telefony

Przydatne numery jeśli podejrzewasz depresję u siebie lub bliskich

Podsumowanie

Depresja to poważne zaburzenie, które nie jest oznaką słabości ani lenistwa. Warto pamiętać, że im szybciej rozpoznamy objawy i podejmiemy działanie, tym większa szansa na skuteczne leczenie. Jeśli Ty lub ktoś z Twojego otoczenia zmaga się z depresją, nie wahaj się szukać profesjonalnej pomocy – to pierwszy krok do poprawy jakości życia.

21 lutego obchodzimy w Polsce Dzień Walki z Depresją. To doskonała okazja, by szerzyć wiedzę na temat tej choroby i pomagać osobom, które jej doświadczają. Nie bójmy się mówić o zdrowiu psychicznym – to temat, który dotyczy nas wszystkich.