Znalezienie odpowiedniego specjalisty, który pomoże w radzeniu sobie z problemami psychicznymi, emocjonalnymi czy zdrowotnymi, może być wyzwaniem jeśli nie znamy zakresu kompetencji specjalistów. Wiedza w tym zakresie pozwoli sprawniej wybrać specjalistę, dlatego warto wiedzieć, do kogo zwrócić się w konkretnych sytuacjach. Poniżej przedstawiam kompetencje i zakres pomocy, jaką oferują psycholog, psychiatra i psychoterapeuta.
Specjalistów z „psycho” w nazwie jest wielu i wiem, że nie dla każdego jest jasne, czym się zajmują i w jakiej sprawie się do nich zwrócić.
Psycholog
Człowiek, który skończył studia magisterskie z psychologii. Posiada wiedzę z zakresu procesów psychicznych, zachowań człowieka, a także umiejętności diagnostyczne i terapeutyczne. Psycholog pomaga osobom cierpiącym na zaburzenia nastroju, lęki lub potrzebują wsparcia w kryzysowej sytuacji życiowej. Posiada szeroką wiedzę z zakresu zaburzeń psychicznych, zna mechanizmy leżące u podstaw ich rozwoju oraz strategie pomocy. Psycholog nie pracuje w żadnym konkretnym nurcie, jak jest to w przypadku psychoterapeuty.
Psycholog to nie lekarz, nie ma uprawnień, żeby przepisać leki lub wystawić L4. Natomiast ma uprawnienia, aby wystawiać opinie, których często wymagają różne instytucje. Może również przeprowadzać testy psychologiczne (aby wykonać większość testów psychologicznych, które są przydatne w diagnostyce trzeba być psychologiem). Zwróć się do psychologa jeśli potrzebujesz wsparcia w radzeniu sobie ze stresem, lękiem czy trudnościami w relacjach interpersonalnych.
Przykłady Problemów:
- Problemy w relacjach
- Stres i lęk
- Trudności w radzeniu sobie z emocjami
- Depresja
- Zaburzenia nastroju
Psychiatra
To lekarz. Prowadzi diagnostykę, czyli np. sprawdza/wyklucza czy złe samopoczucie nie wynika z chorób neurologicznych lub chorób tarczycy. W razie potrzeby wdraża leczenie farmakologiczne lub wystawia zwolnienie lekarskie. Psychiatra nie prowadzi psychoterapii. Specjalizuje się w leczeniu zaburzeń psychicznych.
Przykłady Problemów:
- Schizofrenia
- Zaburzenia afektywne dwubiegunowe
- Depresja
- Zaburzenia lękowe z napadami paniki
Psychoterapeuta
Człowiek, który ukończył szkołę psychoterapii (4 lata) w wybranym nurcie (np. Poznawczo-behawioralnym, psychodynamicznym). Nie musi być psychologiem, natomiast musi ukończyć studia wyższe. Ten aspekt dynamicznie zmienia się, często szkoły psychoterapii wymagają jednak studiów choć w jakimś stopniu spokrewnione z tematem psychologii. Rodzaj nurtu, w jakim pracuje psychoterapeuta warunkuje jego „sposób patrzenia” na człowieka i jego problemy.
Przykłady Problemów:
- Długotrwały stres
- Problemy emocjonalne z dzieciństwa
- Uzależnienia
- Zaburzenia osobowości
Pamiętajmy, że spotkania z psychologiem/psychoterapeutą będą się opierały na relacji, dlatego tak ważne jest, żebyśmy poczuli nić porozumienia ze specjalistą. Może to oznaczać, że pierwsza osoba, do której trafimy nie będzie nam odpowiadać – to nic złego i nie należy się zrażać tym faktem.
Jak się umówić?
Z pomocy psychologa można skorzystać w ramach NFZ lub prywatnie. W przypadku korzystania z pomocy w ramach NFZ konieczne będzie skierowanie, które wystawia psychiatra lub lekarz POZ. Natomiast, żeby umówić się do lekarza psychiatry skierowania NIE TRZEBA mieć.